جراحی دندان عقل
خارجکردن دندان عقل روییده، نیمهنهفته یا نهفته در صورت وجود درد، التهاب، عفونت، پوسیدگی یا آسیب به بافتهای اطراف؛ پس از معاینه و بررسی تصویربرداری.
- معاینه و بررسی موقعیت دندان در تصویر رادیوگرافی
- ارزیابی ارتباط ریشهها با عصب و ساختارهای مجاور
- بیحسی موضعی و کنترل راحتی بیمار
- انتخاب روش جراحی متناسب با میزان نهفتگی
- آموزش کنترل خونریزی، تورم و مراقبت از حفره
- پیگیری ترمیم و بررسی علائم غیرطبیعی پس از عمل
چه زمانی دندان عقل خارج میشود؟
جراحی ممکن است در صورت التهاب و عفونت تکرارشونده اطراف دندان نیمهرویشیافته، درد مرتبط با دندان، پوسیدگی غیرقابل ترمیم، آسیب یا پوسیدگی دندان مجاور، بیماری لثه موضعی، کیست یا ضایعه مرتبط با دندان نهفته بررسی شود.
دندان عقل نهفتهای که سالم و بدون بیماری است لزوماً نیاز به خارجکردن پیشگیرانه ندارد و ممکن است با معاینه و تصویربرداری دورهای پیگیری شود. تصمیم درمان باید براساس وضعیت واقعی دندان و خطرات نگهداری یا جراحی گرفته شود.
ارزیابی پیش از جراحی دندان عقل
پیش از عمل، سابقه بیماریها، حساسیت دارویی، داروهای مصرفی، سابقه خونریزی و وضعیت بارداری بررسی میشود. معاینه شامل وضعیت رویش دندان، بازشدن دهان، التهاب بافت اطراف و سلامت دندان مجاور است.
تصویر پانورامیک معمولاً برای بررسی جهت دندان، شکل ریشهها و ارتباط آن با عصب فک پایین یا سینوس فک بالا استفاده میشود. در بعضی موارد پیچیده، تصویربرداری سهبعدی برای بررسی دقیقتر درخواست میشود.
مراحل جراحی دندان عقل
- بیحسی: بیحسکردن دندان و بافتهای اطراف؛ نوع کنترل اضطراب یا بیهوشی فقط بر اساس شرایط و امکانات درمان تعیین میشود.
- دسترسی: ایجاد برش محدود در لثه در صورت نهفتهبودن دندان.
- برداشتن استخوان در صورت نیاز: ایجاد دسترسی کنترلشده به تاج دندان.
- تقسیم دندان: در بعضی موارد دندان به قطعات کوچکتر تقسیم میشود تا با آسیب کمتر خارج شود.
- خارجکردن و پاکسازی: خارجکردن دندان و شستوشوی محل جراحی.
- بخیه: نزدیککردن لثه با بخیه جذبی یا غیرجذبی در صورت نیاز.
خطرات و عوارض احتمالی
درد، تورم، کبودی، خونابه خفیف و محدودشدن بازشدن دهان از پیامدهای شایع کوتاهمدت هستند و معمولاً بهتدریج کاهش مییابند.
عوارض احتمالی دیگر شامل خونریزی ادامهدار، عفونت، حفره خشک، آسیب به دندان یا ترمیم مجاور و تأخیر در ترمیم است. در جراحی دندان عقل پایین، عصبهای حسی لب، چانه یا زبان ممکن است در معرض کشیدگی یا آسیب باشند و بیحسی یا گزگز موقت و بهندرت طولانی ایجاد شود.
در دندانهای عقل بالا احتمال ارتباط با سینوس مطرح است. خطر دقیق به موقعیت هر دندان بستگی دارد و باید پیش از عمل بر اساس تصویر بیمار توضیح داده شود. در برخی موارد نزدیکبودن ریشه دندان عقل پایین به عصب، روش کرونکتومی بهعنوان جایگزین خارجکردن کامل بررسی میشود.
مراقبتهای بعد از جراحی دندان عقل
- گاز استریل را طبق دستور با فشار ملایم روی محل نگه دارید و در صورت خونریزی، روش اعلامشده کلینیک را دنبال کنید.
- در روز عمل از شستوشوی شدید دهان، تفکردن مکرر، مکیدن با نی و دستکاری حفره خودداری کنید تا لخته خون حفظ شود.
- غذاهای نرم و خنک یا ولرم مصرف کنید و تا رفع بیحسی مراقب گازگرفتن لب و گونه باشید.
- داروها را فقط مطابق نسخه یا توصیه درمانگر مصرف کنید و از مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک پرهیز کنید.
- از روز بعد، دندانها را تمیز کنید ولی اطراف محل جراحی را با ملایمت و طبق دستور مراقبت نمایید.
- دخانیات میتواند ترمیم را مختل و احتمال حفره خشک را بیشتر کند؛ در دوره توصیهشده از آن پرهیز کنید.
- در صورت خونریزی کنترلنشونده، مشکل تنفس یا بلع، تب، تورم رو به افزایش، ترشح، درد شدید یا بدترشونده، بیحسی پایدار یا بوی و طعم نامطبوع همراه درد با کلینیک تماس بگیرید.